نیاز به پذیرفتهشدن و دریافت بازخورد مثبت از دیگران، بخشی طبیعی از زندگی اجتماعی انسان است. در فضای مجازی، این بازخوردها معمولاً به شکل لایک، نظر، اشتراکگذاری و تعداد دنبالکنندگان نمایش داده میشوند.
این نشانهها میتوانند برای ارتباط اجتماعی و شناخت واکنش مخاطبان مفید باشند؛ اما زمانی که فرد ارزش شخصی خود را بیشازحد به آنها وابسته کند، ممکن است نوسان تعداد لایکها و بازدیدها بر احساسات و رفتار او تأثیر بگذارد.
از نظر روانشناختی، دریافت بازخورد مثبت میتواند تجربهای خوشایند باشد. همچنین نامشخص بودن زمان و میزان بازخورد ممکن است بعضی کاربران را به بررسی مکرر شبکههای اجتماعی تشویق کند.
بااینحال، استفاده زیاد از شبکههای اجتماعی بهتنهایی به معنای اعتیاد نیست و برای تشخیص استفاده مسئلهساز باید پیامدهای واقعی آن بر زندگی فرد بررسی شود.
در فضای مجازی امروز، برخی کاربران پس از انتشار یک تصویر یا ویدئو، مرتباً تعداد بازدیدها و لایکها را بررسی میکنند.
گاهی نیز برای دریافت توجه بیشتر، محتوایی منتشر میکنند که الزاماً با علایق یا ارزشهای شخصی آنها هماهنگ نیست.
برای مثال، نوجوانی تصویری از خود منتشر میکند و انتظار دارد دوستانش از آن استقبال کنند. وقتی تعداد لایکها کمتر از انتظار او میشود، تصور میکند دیگران او را دوست ندارند.
درحالیکه تعداد لایکها میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند زمان انتشار، تعداد افرادی که پست را دیدهاند و نحوه نمایش محتوا قرار گیرد.
بنابراین، کمبودن لایکها لزوماً نشاندهنده میزان محبوبیت یا ارزشمندی فرد نیست.
چگونه آگاهانه عمل کنیم؟
1. ارزش شخصی را با اعداد مجازی نسنجیم: تعداد لایکها معیار کاملی برای شناخت شخصیت و توانایی ما نیست.
2. زمان بررسی شبکههای اجتماعی را مدیریت کنیم: لازم نیست مرتباً آمار بازدیدها را کنترل کنیم.
3. هدف انتشار محتوا را مشخص کنیم: بهتر است محتوا را بر اساس ارزش و فایده آن منتشر کنیم، نه صرفاً احتمال دریافت توجه.
4. روابط واقعی را تقویت کنیم: ارتباط مستقیم با خانواده و دوستان میتواند نیازهای اجتماعی را بهتر پاسخ دهد.
5. به تأثیر استفاده از رسانه بر زندگی توجه کنیم: اگر فعالیت مجازی به خواب، تحصیل یا روابط ما آسیب میزند، شیوه استفاده را بازنگری کنیم.
لایکها و بازدیدها تنها نشانههایی از تعامل کاربران هستند، نه معیار ارزش انسانها. سواد رسانهای یعنی بتوانیم از فضای مجازی استفاده کنیم، بدون اینکه احساس ارزشمندی خود را به اعداد یک صفحه وابسته کنیم.


